Berichten

Met deze vraag werden we aan het denken gezet door Chris Curtis, de directeur van Youthscape, tijdens de European Youth Ministry Network. Een terechte vraag aan de aanwezige jeugdwerkers uit diverse Europese landen. Hoe zit dat eigenlijk in Nederland? Gelukkig wordt er best wat onderzoek gedaan in Nederland, vaak door studenten. Het OJKC komt regelmatig met boeiende onderzoeken. Er is zelfs een Research & React dag waarin je wordt bijgepraat over de actuele onderzoeken. Toch werd ik opnieuw getriggerd door deze vraag. Want de aanleiding voor de meeste onderzoeken is het afronden van een studie of promotie en gebaseerd op eigen affiniteit. En zover ik weet zijn er niet echt longitudinale onderzoeken. Er is geen onderzoekscentrum die denominatie overstijgend iets kan zeggen over christelijk jeugdwerk. Daarnaast missen we ook vaak de vertaalslag van wetenschappelijk onderzoek naar de concrete praktijk in gemeenten. Om een idee te geven deel ik graag wat onderzoeken die gepresenteerd werden tijdens de conferentie van EYMN:

GenZ: Rethinking Culture

Dit onderzoek naar Generatie Z is uitgevoerd in november en december van 2016 onder 11 -18 jarige jongeren uit Engeland. Laura Hancock, research director, van YFC Engeland presenteerde dit onderzoek waarbij ze opmerkte dat de jongeren niet wisten dat het een onderzoek van YFC was. Omdat het zo veel interessante cijfers bevat beperk ik me hier tot een aantal aspecten uit de samenvatting.

Bestaat God? Bijna de helft van de jongeren gelooft niet in het bestaan van God. En het is gebruikelijker om niet over God en spiritualiteit na te denken.

Geloof delen? Ook al kennen de meeste jongeren wel vrienden die christen zijn en ervaren ze deze christenen als positief toch betekent dat niet dat ze meer willen weten over God.

Familie waardevol? De familie wordt door de jongeren als waardevol ervaren die bijdragen aan een goed zelfbeeld. De sterkste motivatie is dat de jongeren graag willen dat hun familie trots op hen is.

Welke zorgen? De jongeren maken zich het meeste zorgen over hun school (resultaten) naast de manier hoe ze eruit zien. Wereldwijde issues bij jongeren zijn oorlog, terrorisme en armoede.

No Questions Asked

Het onderzoek gepresenteerd door Chris Curtis van Youthscape richt zich op jongeren van 16 – 19 jaar in Luton, dus kan niet zondermeer gebruikt worden voor andere jongeren. Tegelijkertijd herkenden de aanwezige Europese jeugdwerkers wel een aantal uitkomsten. De aanleiding van het onderzoek was of geloofsvragen veranderd waren bij jongeren. Maar de grote verrassing was dat er helemaal geen vragen zijn over God en geloof, pas aan het eind van de interviews kwamen er heel voorzichtig wat vragen naar boven. Het leek of de vragen begraven lagen onder een dikke laag stof van de geschiedenis. Hoe komt het eigenlijk dat jongeren deze vragen over geloof niet meer stellen? Uit de interviews kwamen de volgende punten naar boven:

Disrespectful: Als tolerantie een belangrijke waarde is en discussiëren, vragen stellen over iemands geloof ervaren wordt als ‘kritiek’ of ‘aanval’ dan stel je geen vragen. Vragen stellen over geloof wordt door jongeren gezien als niet respectvol; ‘I didn’t wanna upset you’.

We’re all the same: Waarom moeten we vragen stellen over elkaars geloof als het toch allemaal hetzelfde is. Veel jongeren zien geen verschillen, door onbekendheid met religies of een pluralistische opvatting van geloof en soms doordat tolerantie en acceptatie belangrijker is.

Beliefs are personal: Geloof is privé en persoonlijk en daarom niet iets om over te discussiëren of vragen over te stellen. Daarom zijn jongeren niet echt gewend om te praten over God of geloof. Zelfs in families tussen ouders en kinderen wordt er nauwelijks gepraat over religie.

Religion is practical, not abstract: Jongeren hebben geen vast omlijnd dogmatisch kader over geloof, ze ervaren geloof als iets praktisch, iets van elke dag. Geloofsvragen zijn daarom ook minder relevant, het gaat om wat je ziet van geloof. Daarbij valt op dat het christendom weinig concrete uitingen kent in vergelijking met de Islam, zoals vasten, kleding, gebedstijden etc.

Religion is not a big concern: Ook al vinden denken jongeren vaak na over hun hoop en hun dromen voor de toekomst, religie is niet echt een issue. Geloof en God is gewoon niet iets waar je enorm gepassioneerd over bent of waar jongeren zich druk over maken.

 

Vandaag begon de 3e European Youth Ministry Gathering, een netwerk van Europese jeugdwerkers. Goed om collega’s en vrienden weer te ontmoeten, elkaar te bemoedigen en door te praten over trends en ontwikkelingen in het Europees jeugdwerk.

Tijdens één van de programma’s stonden we stil bij het moreel kompas van de huidige generatie. Nou is het ‘ach en wee’ van alle tijden als het gaat over jongeren. Toch is het nu anders, aldus Josh Patty, regionaal directeur van Josiah Venture. De huidige jongeren, die we de iGen noemen gaan heel anders om met vragen over ‘goed en fout’, ze hebben een andere manier van omgaan met moraliteit. Josh baseerde zich op oa een studie van de Barna Group en hij maakte onderscheid in een aantal generaties:

  • Modern Generation: ze hebben een absoluut beeld van goed en kwaad
  • Postmodern Generation X: moraliteit hangt af van de situatie
  • Millenial Generation Y: moraliteit hangt af van de persoon
  • iGen Generation Z: kunnen omgaan met verschillende conflicterende moraliteiten

Het perspectief van GenZ werd toegelicht vanuit een blog van een teenager die moeite had met een aantal morele standpunten omdat ze nooit een eerlijk antwoord had gekregen op het ‘waarom’. Vaak werden vragen over ethiek zoals seksualiteit en abortus beantwoord met ‘dat geloven wij’ waardoor zij voor zichzelf de conclusie trok: ik ben echt voor geloof maar niet voor religieuze groepen. Opvallend is dat dit voor de collega’s aan mijn tafel direct werd herkend, zowel in geseculariseerd Nederland als in Roemenië, Duitsland en Letland. Daar waar de kerk eeuwenlang de autoriteit was op het gebied van ethiek en moraal is de kerk nu verdacht en hypocriet in de ogen van GenZ. Jongeren gaan zeker niet meer te rade bij de kerk maar hanteren hun eigen morele code;

  • Do not harm
  • Do not offend
  • Do not judge

En gelet op deze morele code ontstaat er dan ook vaak een communicatiekloof met andere generaties die denken vanuit een duidelijk verschil tussen goed en kwaad. Naast de culturele verschuiving in ethisch denken vermoed ik dat we ook zelf als ‘opvoeders’ hebben bijgedragen aan een wat beperkte ethiek. Al te vaak hebben we als jeugdwerkers de nadruk gelegd op de liefde van God, en terecht. Maar vanuit onze eigen biografie, frustraties over onze opvoeding, hebben we te vaak gezwegen over regels. Of we hebben onterecht het beeld gecreerd dat het een transactie is, als je dit doet dan gaat het goed en anders niet. De vraag is hoe in de Bijbel gesproken wordt over ethiek en levensstijl. Vanuit Deuteronomium 30:11-20 liet Josh ons zien wat Gods lessen zijn over ethiek.

  1. De lessen van God zijn realistisch, de principes zijn haalbaar voor ons als mensen (vs11)
  2. We starten niet bij 0 in het leren van deze regels, ze zitten al in ons hart (vs14)
  3. Je krijgt een eigen keus maar die heeft wel consequenties, denk dus goed na (vs15)
  4. Het is een zegen (of vloek) voor jezelf maar ook voor komende generaties (19b)
  5. Het is uiteindelijk een relationele keus, relatie met God (vs20)

En als je dit gedeelte wat verder bekijkt zie je dat er drie aspecten in zitten:

  • Rule in Law: Regels vanuit de wet van God
  • Relationship in Love: relatie gebaseerd op liefde
  • Reward in Life: De belofte van God dat je zult leven

Als opvoeders en jeugdwerkers zullen we ons bewust moeten zijn van de verschillende perspectieven als het gaat over ethiek en levensstijl. En vanuit deze verschillen Bijbelse woorden en principes delen met een nieuwe generatie waarbij we de balans houden tussen Rule, Relation en Reward.